Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik

Türkiye Cumhuriyeti sağlık sistemi ve onun küresel vitrini olan sağlık turizmi sektörü, 12 Kasım 2025 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik ile köklü bir dönüşüm sürecine girmiştir. Bu düzenleme, 29 Temmuz 2023 tarihli önceki yönetmeliği yürürlükten kaldırarak, dijital çağın getirdiği karmaşayı, etik sınır ihlallerini ve haksız rekabet ortamını disipline etmeyi amaçlayan kapsamlı bir “anayasa” niteliğindedir. ICON Danışmanlık’ın başlıca uzmanlarından Yunus Yalvaç’a göre bu düzenleme, yalnızca hukuki bir uyum zorunluluğu değil, aynı zamanda pazarın kurumsallaşması ve “merdiven altı” rekabetin engellenmesi adına stratejik bir fırsattır.   

Raporumuzun (içeriğimizin) temel bulgusu şudur: Devlet, sağlık turizmini stratejik bir ihracat kalemi olarak görmekte, ancak bu ihracatın sürdürülebilirliğini “HealthTürkiye” markası altında standardize edilmiş bir güven ekosistemine bağlamaktadır. Yönetmelik, yurt içi ve yurt dışı hedef kitleleri kesin çizgilerle birbirinden ayırarak (bifurkasyon), yerel halkı ticari tıbbın manipülasyonundan korurken, uluslararası alanda rekabet eden yetkili kuruluşlara kontrollü bir serbestlik tanımaktadır.   

Bu raporda, yönetmeliğin getirdiği görsel içerik standartları, “öncesi-sonrası” fotoğraflarının kullanımındaki devrim niteliğindeki teknik şartlar, sosyal medya etkileşim yasaklarının (yorum kapatma zorunluluğu) pazarlama stratejilerine etkisi ve Sağlık Turizmi Teşvikleri ile yönetmelik uyumu arasındaki organik bağ derinlemesine analiz edilmiştir. Ayrıca, İngiltere (ASA), Dubai (DHA) ve Avrupa Birliği (GDPR) düzenlemeleriyle yapılan karşılaştırmalı analizler, Türk sağlık turizmcilerinin global arenada karşılaşacağı risk ve fırsatları ortaya koymaktadır.

Mevzuatın Derinlemesine Analizi: 12 Kasım 2025 Yönetmeliği

Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan yeni yönetmelik, sağlık hizmetlerinin ticarileşmesini önleme refleksi ile sağlık turizminin rekabetçi doğası arasında hassas bir denge kurmaya çalışmaktadır. Bu denge, yönetmeliğin her maddesine sinmiş durumdadır.

Temel Felsefe: Bilgilendirme ve Reklam Ayrımı

Türk sağlık hukukunun en kadim tartışması olan “Bilgilendirme mi, Reklam mı?” sorusu, bu yönetmelikle yeni bir boyuta taşınmıştır. 1219 sayılı Kanun ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’na dayandırılan yönetmelik, sağlık hizmetlerinde “talep yaratıcı” her türlü faaliyeti reklam olarak nitelendirmekte ve yasaklamaktadır.   

Yönetmeliğin getirdiği en kritik ayrım, hedef kitle bazlı regülasyondur:

1. Yurt İçi Hedef Kitle (Koruma Alanı): Türkiye sınırları içinde yaşayan bireylere yönelik “bilgilendirme” dışında hiçbir tanıtım yapılamaz. Bu bilgilendirme, sadece sağlık tesisinin faaliyet alanı, doktorların uzmanlıkları ve genel sağlık bilgileri ile sınırlıdır. Fiyat, kampanya, indirim veya “en iyi”, “ilk”, “tek” gibi üstünlük belirten ifadeler kesinlikle yasaktır.   
2. Yurt Dışı Hedef Kitle (Rekabet Alanı): Uluslararası Sağlık Turizmi Yetki Belgesi’ne sahip kuruluşlar, sadece yurt dışına yönelik hazırlanmış, Türkçe harici dillerdeki platformlarda “reklam” yapabilirler. Bu, Türk sağlık hukuku tarihinde bir dönüm noktasıdır; zira devlet ilk kez resmi olarak “sağlık turizmi kapsamında reklam yapılabilir, fiyat duyurulabilir, kampanya düzenlenebilir” demektedir, ancak bunun şartı “Türkiye’den erişilmemesi” ve “Türkçe olmaması”dır.   

Sağlık Tesisi ve Aracı Kuruluşların Yükümlülükleri

Yönetmelik, sağlık hizmeti sunucuları (hastaneler, klinikler) ile aracı kuruluşları (acentalar) zincirleme sorumluluk ilkesiyle bağlamaktadır.

Sağlık Tesisleri İçin Kritik Maddeler

• Platform Ayrımı: Sağlık tesisleri, yurt dışı tanıtımları için ayrı bir web sitesi veya sosyal medya hesabı oluşturmak zorundadır. Örneğin, klinikadi.com.tr yerel bilgilendirme yaparken, klinikname.com veya en.klinikadi.com tamamen yabancı hastalara yönelik, fiyat ve kampanya içeren bir yapıya sahip olabilir. Ancak bu iki alanın birbirine karışmaması, IP kısıtlamaları veya dil bariyerleri ile ayrılması esastır.   
• Ruhsat Uyumu: İnternet sitesinde kullanılan tesis ismi, tabeladaki ve ruhsattaki isimle birebir aynı olmak zorundadır. “Türkiye Hair Center” gibi ticari olmayan, sadece pazarlama amaçlı jenerik isimlerin kullanımı, eğer ruhsatta yazmıyorsa, yasaklanmıştır.   

Aracı Kuruluşlar (Acentalar) İçin Sınırlamalar

Sağlık turizmi acentaları için getirilen en büyük kısıtlama, “sağlık tesisi izlenimi verme” yasağıdır. Acentalar:

• Tanıtımlarında, hizmetin kendileri tarafından değil, anlaşmalı sağlık kuruluşları tarafından verildiğini açıkça belirtmelidir.   
• Tıbbi işlem görsellerini paylaşırken, bu işlemin yapıldığı sağlık kuruluşunun adını ve yetkinliğini vurgulamak zorundadır.
• Kendi markalarını ön plana çıkarırken, tıbbi otorite gibi davranmaktan kaçınmalıdırlar.   

Görsel İçerik Kullanımı ve “Öncesi-Sonrası” Devrimi

Sektörün en çok merak ettiği konu olan hasta fotoğraflarının kullanımı, Yönetmeliğin 5. sayfasında detaylandırılan “Görsel İçerik Kullanımı” maddeleriyle katı kurallara bağlanmıştır. Bu kurallar, görsel kirliliği ve manipülasyonu önlemeyi hedeflerken, doğru yapanlar için bir meşruiyet zemini oluşturmaktadır.

Teknik Bütünlük ve Manipülasyon Yasağı

Yönetmelik, “Video ve fotoğraflarda herhangi bir düzeltme, değişiklik ve makyaj olmaması” kuralını getirmektedir. Bu madde, Photoshop, Facetune veya filtre kullanımını doğrudan yasaklamaktadır. Daha da önemlisi, “Öncesi ve sonrası görsellerinin aynı teknik şartlarda görüntülenmesi” zorunluluğudur. Bu ifade, tıbbi fotoğrafçılık standartlarına atıf yapmaktadır:   

• Aynı Işık: Öncesi fotoğrafında kötü ışık, sonrası fotoğrafında stüdyo ışığı kullanılamaz.
• Aynı Açı: Hastanın duruş pozisyonu, kamera açısı ve mesafesi aynı olmalıdır.
• Aynı Arka Plan: Fonun değişmemesi gerekmektedir.   

Bu teknik detaylar, ICON Danışmanlık’ın müşterilerine “Tıbbi Fotoğrafçılık Eğitimi” veya danışmanlığı vermesi gerektiğini işaret etmektedir. Artık cep telefonuyla rastgele çekilen fotoğraflar, denetimlerde “teknik şartlara uyumsuzluk” gerekçesiyle ceza konusu olabilir.

Etkileşime Kapalı Paylaşım Zorunluluğu

Yönetmeliğin en radikal maddelerinden biri; hasta görsellerinin paylaşıldığı platformlarda “yorum, beğeni, paylaşım gibi etkileşimlerin kapatılması” zorunluluğudur.   

• Amaç: Hastanın mahremiyetini korumak ve tıbbi bir işlemin sosyal medyada magazinleşmesini, tartışılmasını önlemek.
• Etki: Bu durum, sosyal medya algoritmalarının “etkileşim alan içeriği öne çıkarma” mantığına terstir. Bu nedenle, organik erişimler ciddi oranda düşecektir. Klinikler, “viral olma” stratejisinden vazgeçip, “katalog/portfolyo” mantığına dönmek zorundadır.

Rıza ve Geri Çekme Hakkı

Hastadan alınacak onam, genel bir KVKK onamı olamaz. Yönetmelik, görselin nerede, ne kadar süreyle ve hangi amaçla kullanılacağının belirtildiği “Açık Rıza”yı şart koşar. En kritik detay ise hastanın “görseli önceden görme” ve “herhangi bir şarta bağlı olmaksızın geri çekme” hakkıdır. Hasta, fotoğrafının kaldırılmasını istediğinde, klinik “sana indirim yaptık, kaldıramayız” diyemez; tedavi ücreti veya hizmet bundan etkilenemez.   

İdari Yaptırımlar ve Cezalar

Yönetmeliğe aykırılık durumunda uygulanacak cezalar, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun Ek 11. maddesi ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine dayandırılmıştır. 2025 yılı itibarıyla bu cezalar caydırıcı seviyelere ulaşmıştır.   

• İdari Para Cezaları: Reklam Kurulu tarafından uygulanan cezalar 2025 yılı ilk yarısında toplam 141 Milyon TL’yi aşmıştır. Bir kliniğin yönetmeliğe aykırı tek bir gönderisi için yüz binlerce liralık ceza ile karşılaşması mümkündür.   
• Faaliyet Durdurma: Tekerrür veya ağır ihlal durumlarında (örneğin izinsiz organ nakli reklamı veya yetkisiz cerrahi işlem tanıtımı), sağlık kuruluşunun ilgili bölümünün veya tamamının faaliyetinin 10 güne kadar durdurulması yetkisi Sağlık Bakanlığı’ndadır.   
• Yayın Durdurma: Aykırı içeriğin erişime engellenmesi ve yayından kaldırılması en hızlı uygulanan yaptırımdır.

“HealthTürkiye” Portalı ve Teşvik Sistemi Entegrasyonu

Türkiye’nin sağlık turizmi stratejisinin kalbinde USHAŞ (Uluslararası Sağlık Hizmetleri A.Ş.) tarafından yönetilen “HealthTürkiye” çatı markası yer almaktadır. Yeni yönetmelik, bu markayı kullanmayı ve portala üye olmayı bir tercih değil, yetkili kuruluşlar için bir zorunluluk ve ayrıcalık haline getirmiştir.

HealthTürkiye Portalı Nedir ve Neden Zorunludur?

HealthTürkiye, Türkiye’nin sağlık hizmetlerini dünyaya tanıtan resmi web portalıdır. Yönetmeliğin 2. sayfasında belirtildiği üzere, “Sağlık turizmi ve turistin sağlığına yönelik tanıtım faaliyetlerinde ‘HealthTürkiye’ logosu kullanmak zorunludur”. Bu zorunluluk, devletin tüm yetkili aktörleri tek bir marka altında toplayarak “Güvenilir Türkiye” imajı oluşturma stratejisinin bir parçasıdır. 

Türk Hava Yolları (THY) İndirim Protokolü

HealthTürkiye portalı üzerinden gelen veya portal üyesi kuruluşlarca tedavi edilen uluslararası hastalara, Türk Hava Yolları ile yapılan protokol kapsamında uçak biletlerinde özel indirimler ve bagaj hakları tanınmaktadır. Bu, hastanın toplam seyahat maliyetini düşürdüğü için kliniğin teklifini daha cazip hale getiren bir satış argümanıdır (USP).   

2025 Sağlık Turizmi Teşvik Miktarları

ICON Danışmanlık’ın uzmanlık alanı olan teşvikler, 2025 yılı itibarıyla enflasyon oranında güncellenmiş ve ciddi rakamlara ulaşmıştır. Aşağıdaki tablo, yönetmeliğe uygun hareket eden (yetki belgeli, HealthTürkiye logolu) bir kuruluşun alabileceği maksimum destekleri göstermektedir.

Önemli Not: Bu teşviklerden yararlanmanın ön koşulu, “Sağlık Turizmi Yetki Belgesi“ne sahip olmak ve yapılan harcamaların yönetmeliğe uygun (yurt dışı hedefli, HealthTürkiye logolu, yasaklı ifade içermeyen) olmasıdır. Yönetmeliğe aykırı bir reklam faturası, Ticaret Bakanlığı tarafından reddedilecektir.

Küresel Rekabet ve Karşılaştırmalı Hukuk Analizi

Türkiye’nin 2025 yönetmeliği, dünyadan izole bir metin değildir. Aksine, İngiltere, BAE ve AB’deki gelişmelerin bir yansıması ve rekabet stratejisinin bir parçasıdır.

Türkiye vs. Birleşik Krallık (ASA & CAP Kodu)

İngiltere, Türkiye’nin en büyük sağlık turizmi pazarlarından biridir. Ancak İngiliz Reklam Standartları Kurumu (ASA), Türk kliniklerine karşı agresif bir tutum sergilemektedir.

• Trivialization (Basitleştirme) Sorunu: ASA, cerrahi işlemlerin “tatil”, “yaz indirimi” veya “hızlı çözüm” gibi temalarla sunulmasını “sorumsuzluk” olarak kabul etmekte ve yasaklamaktadır. Türkiye’nin 2025 yönetmeliğinde yer alan “talep oluşturmama” ilkesi, aslında ASA’nın bu hassasiyetiyle örtüşmektedir. Ancak, Türk yönetmeliğinin yurt dışı için “kampanya” serbestisi tanıması (Madde 2.4) , İngiltere pazarında risk yaratabilir.   
• Stratejik Çıkarım: Bir Türk kliniği, Türk hukukuna göre “Yaz Kampanyası” yapabilir, ancak bu reklam İngiltere’deki bir tüketiciye gösterildiğinde ASA kurallarını ihlal edebilir. Bu nedenle, İngiltere hedefli reklamlarda “kampanya” dilinden ziyade “kalite/fiyat avantajı” dili kullanılmalıdır.
• Botoks Yasağı: İngiltere’de Botoks (reçeteli ilaç) reklamı kesinlikle yasaktır. Türk klinikleri “Botoks Paketleri” reklamı çıktığında, hem İngiltere yasalarını hem de dolaylı olarak Türkiye’nin ilaç reklamı yasaklarını ihlal etmiş olurlar.   

Türkiye vs. Dubai (DHA Regülasyonları)

Dubai, sağlık turizminde Türkiye’nin en büyük rakibidir. Dubai Sağlık Otoritesi (DHA), tıbbi reklamlar için “izin tabanlı” bir sistem yürütmektedir.

• İzin Sistemi: Dubai’de her bir sosyal medya ilanı için DHA’dan onay ve QR kodlu bir izin belgesi alınması gerekir. Türkiye’de ise genel bir “Yetki Belgesi” yeterlidir, her post için izin gerekmez. Bu, Türk klinikleri için operasyonel hız avantajıdır.   
• Mahremiyet: Dubai de hasta mahremiyeti konusunda katıdır ancak “lifestyle” (yaşam tarzı) reklamlarına daha fazla tolerans gösterir. Türkiye’nin yeni yönetmeliği, görselleri daha klinik ve didaktik bir çerçeveye sıkıştırarak Dubai’nin “lüks sağlık” imajından ayrışmaktadır.   

Türkiye vs. Güney Kore (Görsel Kirlilik ve Etik)

Plastik cerrahinin başkenti sayılan Güney Kore, metro istasyonlarındaki “öncesi-sonrası” reklamlarını, halkta beden algısı bozukluğu yarattığı gerekçesiyle kısıtlamıştır. Türkiye’nin 2025 yönetmeliğindeki “yorumları kapatma” ve “talep yaratmama” maddeleri, Güney Kore’nin bu “toplumsal ruh sağlığını koruma” yaklaşımına benzemektedir.

Stratejik Pazarlama: Yasaklar Altında Büyüme

Yorumların kapatıldığı, “öncesi-sonrası” fotoğraflarının teknik şartlara bağlandığı bir ortamda, ICON Danışmanlık müşterileri nasıl pazarlama yapmalıdır? Cevap: Karanlık Sosyal (Dark Social) ve SEO.

Karanlık Sosyal (Dark Social) Stratejisi

“Karanlık Sosyal”, trafiğin kaynağının tam olarak takip edilemediği, özel mesajlaşma uygulamaları (WhatsApp, Telegram, DM) üzerinden dönen paylaşımlardır.   

• Neden Şimdi? Yönetmelik sosyal medyada “açık” etkileşimi (yorumlar) yasakladığı için, etkileşimi “kapalı” alanlara çekmek zorunludur.
• Uygulama: Instagram gönderilerinde “Fiyat için yorum yapın” yerine “Detaylı tedavi planı için WhatsApp hattımıza yazın” çağrısı (CTA) kullanılmalıdır.
• Ölçümleme: Başarı kriteri (KPI) artık “beğeni sayısı” değil, “başlatılan WhatsApp sohbet sayısı” olmalıdır.

SEO ve Uzun Kuyruklu Anahtar Kelimeler (Long-Tail Keywords)

Reklam yasaklarının ve maliyetlerin arttığı dönemde, organik arama en güvenli limandır. Özellikle Türkiye’ye özgü niş aramalar hedeflenmelidir.   

• Anahtar Kelimeler (2025 Trendleri): “Hair transplant Turkey cost 2025”, “Rhinoplasty recovery time Istanbul”, “All-on-4 dental implants Turkey reviews”.
• İçerik Stratejisi: Yönetmelik “bilgilendirme”ye izin verdiğine göre, web sitelerinde derinlemesine, bilimsel ve eğitici blog yazıları (1500+ kelime) yayınlanmalıdır. Bu içerikler, reklam kokmadan potansiyel hastayı ikna eder ve Google’da üst sıralara taşır.

E-Posta Pazarlaması ve Otomasyon

Sosyal medyanın kısıtlı doğasından kaçışın bir diğer yolu, veritabanı pazarlamasıdır.

• Lead Magnet: “İstanbul’da Saç Ekimi Rehberi” veya “Diş Tedavisi Öncesi Hazırlık Kitapçığı” gibi ücretsiz PDF’ler karşılığında hasta datası toplanmalıdır.
• Drip Kampanyalar: Toplanan bu datalara, KVKK onaylı olarak, belirli aralıklarla bilgilendirici e-postalar gönderilerek hasta “ısıtılmalı” ve satışa hazırlanmalıdır.

Tıbbi Fotoğrafçılık Standartları ve Uygulama Rehberi

Yeni yönetmeliğin en teknik kısmı, fotoğrafların standardizasyonudur. ICON Danışmanlık olarak müşterilerinize şu standartları şart koşmalısınız :   

Teknik Ekipman ve Ortam

• Kamera: DSLR veya Aynasız profesyonel makineler (Örn: 100mm Makro lens ile). Cep telefonu, geniş açı lens distorsiyonu (balık gözü etkisi) yarattığı için yüz hatlarını olduğundan farklı gösterir ve bu bir “yanıltıcılık” ihlalidir.
• Işık: Paraflaş veya Sürekli Işık sistemleri kullanılmalıdır. Işık, her iki fotoğrafta da (öncesi/sonrası) aynı açıdan ve şiddette gelmelidir. Gölgelerin yeri değişmemelidir.
• Arka Plan: Düz, desensiz, tercihen mavi veya gri bir fon kullanılmalıdır. Karmaşık klinik ortamı, kapı, pencere arka planda olmamalıdır.

Çekim Protokolü

1. Standart Pozlar: Her işlem için (Rinoplasti, Liposuction vb.) standart 5 açı (Ön, Sol Yan, Sağ Yan, Sol Oblik, Sağ Oblik) belirlenmeli ve zemin işaretlenerek hasta hep aynı noktada durdurulmalıdır.
2. Zamanlama: “Sonrası” fotoğrafı, ödem ve morluklar geçtikten, nihai sonuç ortaya çıktıktan sonra çekilmelidir. Erken dönem (ameliyat masası) görüntüleri, kan ve travma içerdiği için “genel ahlak” maddesince risklidir.

ICON Danışmanlık’dan Aksiyon Planı ve Kontrol Listesi

Bu yeni döneme hazırlamak için aşağıdaki 4 adımlı planı uygulamanız önerilir:

Adım 1: Yasal Altyapı Denetimi

• [✓] Sağlık Turizmi Yetki Belgesi var mı?
• [✓] HealthTürkiye portal kaydı tamamlandı mı?
• [✓] Hasta Onam Formları (Açık Rıza) yeni yönetmeliğe göre revize edildi mi? (Geri çekme hakkı, mecra belirtimi eklendi mi?)

Adım 2: Dijital Varlık Ayrıştırması

• [✓] Yurt içi (TR) ve Yurt dışı (EN/AR/FR) web siteleri ayrıldı mı?
• [✓] TR sitesinden fiyat, kampanya, “öncesi-sonrası” (reklam niteliğindeki) kaldırıldı mı?
• [✓] Yurt dışı sitelerde ve sosyal medya hesaplarında “HealthTürkiye” logosu footer/bio alanına eklendi mi?

Adım 3: Sosyal Medya Temizliği ve Düzenlemesi

• [✓] “Öncesi-Sonrası” paylaşımlarında YORUMLAR VE ETKİLEŞİME KAPATILDI MI? (En kritik ve unutulan madde).
• [✓] Videolarda filtre, efekt, müzik kullanımı kontrol edildi mi? (Tıbbi ciddiyet korunmalı).
• [✓] Paylaşımların altında “Sonuçlar kişiden kişiye değişebilir” uyarısı var mı?

Adım 4: Teşvik Yönetimi

• [✓] Yapılan reklam harcamalarının faturaları, “HealthTürkiye” logolu görsellerle eşleşiyor mu? (Teşvik iadesi için zorunlu).
• [✓] Yurt dışı etkinlik katılımları için ön onaylar alındı mı?

Sonuç

2025 Yönetmeliği, Türk sağlık turizmi için bir “filtre” işlevi görecektir. Kurumsal altyapısı olmayan, yetki belgesiz, sadece Instagram üzerinden hasta bulan merdiven altı işletmeler bu regülasyonlar (yorum kapatma, teknik fotoğraf şartları, ağır cezalar) karşısında yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır.

Buna karşılık, ICON Danışmanlık gibi profesyonel danışmanlık sunan, yetki belgesini almış, HealthTürkiye ekosistemine entegre olmuş ve devlet teşviklerini akıllıca kullanan kuruluşlar için bu dönem “Altın Çağ” olacaktır. Rekabet artık “kim daha çok bağırıyor” değil, “kim daha kurumsal ve güvenilir” zemininde sürecektir. Türkiye’nin hedefi, ucuz operasyon merkezi olmak değil, güvenilir bir tıbbi üs olmaktır; bu yönetmelik de bu hedefin yol haritasıdır.

• Yazar Hakkında
• En Yeni İçerikler

Ahmet

Latest posts by Ahmet (see all)

• Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik - Aralık 1, 2025
• Tıp Merkezleri Sağlık Turizmi Yetki Belgesini Nasıl Alır? - Aralık 11, 2024
• İhracat Desteği Nedir ve İhracat Desteği Nasıl Alınır? - Eylül 25, 2024